jahankoodak

کاکتوس

تاریخچه

کلمه کاکتوس از کلمه یونانی Kaktos به معنی گیاه خاردار گرفته شده است و یونانیان باستان به نوعی کنگر کاکتوس می گفتند . بعدها کارولوس لینایوس گیاه شناس مشهور و استاد دانشگاه اوپسالا در سوئد ، که سرگرم رده بندی گیاهان بود ، Cactus را برای نامیدن گونه های بیشماری از گیاهان به کار برد با ویژگی های مشترکی چون : گوشتالو بودن با ساقه هایی که آب را در خود ذخیره می کنند و پوششی پُر خار دارند و گاهی به صورت برگ می باشند .

تاریخ تکامل کاکتوس ها نشان می دهد که این گونه از گیاهان در ابتدا برگ دار بوده اند و هنوز هم همه کاکتوس ها در مراحل اولیه رشد و در دورانی که جوانه هایی بیش نیستند ، دارای برگ می باشند . گونه هایی نیز در فصل بهار برای مدت کوتاهی برگ های خود را به نمایش می گذارند . البته در میان این تیره یکی دو گونه را نیز می توان یافت که در سراسر سال پوشیده از برگ هستند

شرایط آب و هوای محیط زیست این گیاهان به تدریج دگرگون شده و رستنگاه بومی شان به بیابان های خشک و سوزان تبدیل گردید . کاکتوس ها در کشاکش انطباق با شرایط جدید زیست محیطی برگ های خود را از دست دادند ، زیرا آب و رطوبتی که در محیط جدید بسیار کمیاب بود و با زحمت به دست         می آمد ، به وسیله برگ ها در هوای خشک تبخیر می شد ، بنابراین از بین رفتن برگ ها برای بقای گیاه ضروری می نمود . در عوض ساقه ها به آب انبارهایی تبدیل شدند که هر چه آب در دسترسشان قرار می گرفت ، درخود ذخیره می کردند تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند . به این دلیل گرد و چاق شدند . گونه ای از این گیاهان حتی می توانند برای تطبیق میدان عمل سطوح تبخیر کننده خودشان با شرایط مختلف تغییر شکل دهند . این دسته از کاکتوس ها مجهز به دندانه هایی هستند که مانند آکوردئن ، زمانی که رطوبت فراوان است منبسط و در مدتی که خشکی غلبه دارد ، منقبض می شوند

نوعی از این گیاهان از خود برآمدگی های تیز و یا موهایی پشم گونه رویانیده اند که نه تنها سایبانی برای الیاف گوشتی خود در برابر پرتو سوزان و بی رحم آفتاب به وجود آورده اند ، بلکه از تحریک اشتهای حیوانات گرسنه و تشنه بیابان برای هجوم به این مخازن آب جلوگیری می کنند

تحقیقات نشان می دهد که نگهداری و پرورش کاکتوس در ایران از زمان مظفرالدین شاه قاجار شروع شده است . در آن زمان تعدادی از آنها را به ایران آوردند . قدیمی ترین نوع این تیره از گیاهان در کشورمان کاکتوسی است به نام اُپونتیا می باشد که در زبان فارسی به زبان مادر شوهر مشهور است

تیره کاکتوس ها علاوه بر نقشی که در زیبایی آپارتمان ها و گلخانه ها داشته اند ، در موارد دیگر نیز جوابگوی نیازهای مختلف انسان بوده اند

برخی دامداران بیابان گرد کُلاله های نوعی از این گیاهان به نام (کاکتوس نوپالی ) را برای تأمین آب و مواد غذایی احشامشان جمع آوری می کنند و در برخی نقاط جهان  از نوعی کاکتوس به نام (تونا) مربای خوشمزه ای درست می کنند و از تفاله های آن در صنایع مرغداری استفاده می کنند . از گونه دیگری از این تیره به نام ( انجیر تیغی ) در شیرینی سازی بهره بردرای می شود و از میوه آن هم به صورت خام و هم به عنوان سالاد استفاده می شود

در نوعی از این گیاه به نام (کاکتوس ارگی) به عنوان حصیری بادوام و نفوذ ناپذیر ، به جای دیوار باغ و مزرعه استفاده می شود . و بالاخره کاکتوس (پی یوتی) که در مراسم مذهبی سرخپوستان خورده می شد ، در برانگیختن احساساتِ و هم گونه آنان نقش موثری ایفا می نمود

پرورش و نگهدرای کاکتوس

با آنکه نگاهداری و پرورش این گیاهان بسیار آسان و بی درد سر است ولی به هر حال آنها نیز نیازهای مشخصی دارند که باید به موقع برآورده شود . با توجه به شرایط محیط زیست طبیعی آنها که آفتاب شدید ، آب کم و کوتاهی فصل رویش است ، چند نکته را در نگهدرای این تیره از گیاهان باید در نظر داشت . کاکتوس ها به نور فراوانی نیاز دارند . آنها را در آفتابگیرترین محل قرار دهید در غیر این صورت با استفاده از نور مصنوعی کمبود نور را جبران کنید

گونه های کوچک کاکتوس مامیلاریا، ژیمنوکالیسیوم و هاورتیا برای آراستن پنجره ها ، حتی با باریک ترین لیه ، بسیار مناسبند . گونه های دنباله دار مانند دُم موشی و سِدُم(دم اسبی و غوره ای ) در سبدهای آویزان منظره ای زیبا و چشم نواز به وجود می آورند . نمونه هایی که رشد شان بیشتر از قد است ، نظیر برخی از اُفریباها هنگامی که در کف اتاق قرار داده شوند ، برای آراستنن زوایای آفتابگیر سالن ها بسیار جذاب و مناسبند

کاکتوس ها ی گوشتی چنانچه از شرایط خاص خود بهره مند شوند ، سال ها زیبا و نشاط آفرین خواند ماند، حتی اگر حداقل مراقبت از آنها به عمل آید ، بنا بر ویژگی خاص بیابانی بودن شان ، گونه ای متنوع این تیره می توانند رطوبت نسبی ده تا سی درصد داخل خانه ها و آپارتمان های گرم را به خوبی تحمل کرده و رشد کنند

همه این گیاهن در حالی که نیازی به آبیاری مرتب و مداوم ندارند ، از تقویت و کود دادن نیز تا حدودی بی نیازند و پوست خشن آنها سپر خوبی در برابر حمله حشرات مخرب است ونیز رشد بطئی آنها زحمت جابه جا کردن را به حداقل می رساند

کاکتوس ها و گوشتی ها نیز بایستی مانند سایر گیاهان به هواخوری تابستانی برده شوند . در این صورت باید آنها را از تابش مستقیم نور آفتاب دور نگاه داشت ، چون بافت ها در شرایطی که از نور نسبتاً ضعیف داخل خانه بهره مند بوده اند و رشد کرده اند ، چنانچه در هواخوری تابستان از نور فیلتر شده استفاده نکنند  دچار آفتاب سوختگی خواهند شد

زمان آبیاری و درجه حرارت

دومین نکته ای که در پرورش گیاهان گوشتی خصوصاً کاکتوس ها رعایت آن ضروری می باشد ، خودداری از آبیاری زیاد است . می دانیم که این گیاهان به زندگی با شرایط آب و هوای خشک خو گرفته اند و ریشه های آن ها قابلیت جدب آب زیاد را ندارند . افراط در آبیاری باعث مرگ آنان می گردد . همان طور که قبلاً نیز متذکر شدم ، آبیاری بستگی به نوع گیاه ، جنس گلدان ، اندازه گیاه و هوای محیط زیست آن و فصل دارد . در بهار و تابستان فعالیت برای رشد و نمو گیاه بیشتر از سایر فصول است ، دراین فصول باید خاک گلدان اکثر کاکتوس ها ، در فواصل آبیاری ، کاملاً خشک باشد . خشک شدن کامل خاک ممکن است چند روز حتی چند هفته به طول انجامد . در زمستان بیشتر کاکتوس هادر حالتی شبیه به خواب قرار می گیرند و رشد آنان در این حالت متوقف است . درطول این مدت، معمولاً هر سه تا چهار هفته یک بار آبیاری آنها کافی است . یعنی ، در واقع آنقدر آب به آن ها بدهید که کاکتوس چروکیده و خشک نشود .

درد مورد کاکتوس های بزرگ و نیر آنهایی که در گلدان پلاستیکی با لعابی جای دراند ، چون رطوبت را دیرتر از دست میدهند ف چنانچه فاصله آبیرای ها را طولانی تر کنیم ، بهتر است

گیاهان گوشتی نظیر اِشوریا ، گاستریا و سِدُم کمی بیشتر از کاکتوس ها به آبیاری نیاز دارند . خاک این گیاهان (از بهار تا پاییز) در فاواصل آبیاری ها نباید کاملاض خشک شده باد و رد طول مدت خواب زمستان یمیزان آبیاری باید آنقدر باشد که برگ ها چرنوکیده و خشک نشوند . معمولاً برای گلدان های سفالی هر دو هفته یک بار آبیاری کافی است . بریا گلدان های غیر سفالی مدت طولانی تری توصیه می گردد.

روزهای آفتابی و خشک ، از روزهای بارانی یا ابری برای آبیاری این گونه گیاهان بهتر است و قبل از ظهر نیز از سایر اوقات روز مناسب تر است . در این موقع ریشه ها می توانند حداکثر رطوبت را جذب کنند و گیاه را در حالی که از نور خورشید بهره می برد قادراست آب را نیز از طریق بافت ها بالا بکشد و مازاد آن را در هوا تبخیر نماید . چنانچه در هوای مرطوب و ابری و یا بعداز ظهر ها اقدام به آبیاری شود ، سرعت جذب رطوبت در گیاه کاهش می یابد و در نتیجه رطوبت در اطراف ریشه ها متمرکز می شود و باعث پوسیدگی آنها      می گردد . همیشه سعی کنید که از آب ولرم و فاقد کلر برای آبیاری استفاده کنید زیرا آب سرد باعث شوکه شدنه گیاه و در بعضی موراد سبب ریزش برگها در گیاهان گوشتی می گردد . سومین عامل مهم در پرورندان گیهان بیابانی در جه حرارت مناسب است . خوشبختانه چون همه گیاهان گوشتی ازمناطقی آورده شده اند که هوا در فصول رویش آنهاگرم است ، درجه حرارت معمولی خانه ها در بیشتر مواقع از سال برای آنها کافی و رضایتبخش است

کلام آخر اینکه کاکتوس ها را نه می توان شست و نه تمیز کرد

روش به گل نشاندن کاکتوس ها در آپارتمان

مهم ترین و جالب ترین مورد این مبحث از نظر علاقه مندان به گل و گیاهان به گل نشاندن کاکتوس ها است

روشی که خودم در منزل به کار برده ام و نتیجه آن نیز مثبت بوده برایتان بازگو می کنم . در دوران استراحت زمستانی ( از پاییز تا اول بهار ) محل آنها را تغییر داده و به  محل خنک تری منتقل می کنم ، به طوری که درجه حرارت محیط زیست آنان در روز حدود 20 درجه سانتی گراد و در شب بین 5 تا 10 درجه سانتیگراد باشد . تحت شرایط فوق پس از پایان استراحت زمستان کاکتوس های بالغ به گل می نشینند . همان طور که قبلاً نیز اشاره شد ، در این مدت هر سه تا چهار هفته یک بار مقدار کمی از آنها را آبیاری می کنم در صورتی که در این مدت درجه حرارت از این میزان بالاتر زود نه تنها گلی نخواهند داد، لکه چون نمی توانند استراحتی واقعی داشته باشند ، به تدریج ضعیف و دوکی خواهند شد

خواهید گفت چطور در آپارتمان به این گونه عمل نمائیم چون ایجاد درجه حرارت مناسب به طور صد درصد دراکثر آپارتمان ها مقدور نمی باشد ولی به طور تقریب امکان پذیر است . جاهای مثل ایوان های سرپوشیده ، پارکینگ ها ی آپارتمان ها و یا پشت پنجره های زیرزمین های خنک و نورگیر برای این کارمناسب است به شرط آنکه درجه حرارت این محل ها به زیر صفر نرسد . همچنین می توانید با ساختن گلخانه کوچکی با چوب و نایلون که درجه حرارت آن تا حدودی قابل تنظیم باشد جای مناسبی برای نگهداری و به گل نشاندن کاکتوس ها از پاییز تا بهار فراهم آورید

فصل تعویض گلدان و ترکیب خاک آن

حجم گلدان کاکتوس باید طوری باشد که در اطراف گیاه ، خاک نه خیلی زیاد و نه خیلی کم انباشته شود . با در نظر گرفتن احتمال غرقاب شدن ، چنانچه گلدان کمی کوچک تر انتخاب شود بهتر است ، زیرا در صورتی مقدار کمتری خاک درون گلدان باشد ، آب اضافی به آسانی از منافذ زهکشی خارج می گردد ، در حالی که وجود خاک زیاد باعث اخلال در زهکشی می شود و درنتیجه خاک مدت بیشتر از زمانی که لازم است خیس می ماند و موجب مرگ گیاه می شود

کاکتوس ها و گیاهان گوشتی چون از رشدی بطئی برخوردارند جابه جا کردنشان زودتر از هر دو سال یک بار ضرورت پیدا  نمی کند . مناسب ترین زمان جابه جایی آنها در آپارتمان فصل بهار است که فعالیت رویشی گیاه دوباره آغاز می شود .

در گونه های راست قامت ، پهنای گلدان را به اندازه یک سوم یا یک دوم طول گیاه و رد گونه های کروی شکل گلداین 5/2 سانتیمتر از ابعاد گیاه بزرگ تر در نظر بگیرید . گونه های مینیاتور و کوچک در صورتی که با شکل گروهی با فواصل 5/2 سانتیمتری در گلدان های 5/7 تا 10 سانتیمتری کاشته شوند جلوه زیباتری خواهند داشت . چون کاکتوس ها و بسیاری از گیاهان گوشتی در شرایط اقلیمی گرم و خشک پرورش یافته اند ، نسبت به ازدیاد رطوبت بسیار حساس اند و بنابراین گلدان های آنها باید به سیستم زهکشی خوبی مجهز باشند

جهت تهیه فرمول خاک کاکتوس ها هر تولید کننده ای در ایران از ترکیبات خاصی استفاده می کند . من هم از ترکیبی که عبارت از یک دوم پیمانه خاک برگ ، یک دوم پیمانه ماسه ریز ، یک دووم پیمانه ذغال خرد شده ، یک دوم پیمانه خاک رس و یک قاشق مرباخوری پودر استخوان استفاده می کنم . نتیجه کارم نیز مطلوب بوده است

روش تعویض گلدان ها

  1. گلدانی را که قطر دهانه آن یک دوم یا یک سوم طول گیاه باشد انتخاب کنید (5/2 سانتیمتر بزرگ تر از قطر گیاه ) گلدان را به ترتیب با سفال شکسته ، شن بادامی ، ذغال خردشده و خاک پر کنید . اندازه خاک تقریباً 5/2 سانتیمتر باشد
  2. دستکش باغبانی به دست کنید و سپس  گیاه را با روزنامه ای تا شده که به شکل حلقه در آورده اید ، بگیرید . گیاه را از گلدان بیرون آورده و در گلدان تازه بکارید . خاک داخل گلدان بالبه گلدان باید 5/1 سانتیمتر فاصله داشته باشد . سپس دو رگیاه را خاک بریزید
  3. در حالی که هنوز گیاه را با روزنامه گرفته اید با یک چوب دستی خاک دور ریشه را با ملایمت بکوبید تا تقریباً سفت شود  . این کار منافذی را که باعث نفوذ آب از ریشه به جدارهای گلدان می گردد ، مسدودمی کند
  4. با پشت قاشقی خاک را صاف و هموار سازید . برای اینکه ریشه های شکسته شده زودتر التیام یابند تا سه چهار روز از آبیاری آن خودداری کنید .

پس از این مدت آبیاری مفصلی به عمل آورید به طوری که آب از منفاد زهکشی (سرواخ زیر گلدان )خارج شود

روش تکثیر کاکتوس هاو گیاهان گوشتی

کاکتوس و گیاهان گوشتی را می توانید با یکی از روش هایی که درفصل گیاهان آپارتمانی توضیح داده شد از طریق تقسیم ریشه ، کاشتن بذر ، قلمه زنی ساقه ای ، قلمه زنی برگ ، پاجوش های هوایی و زمینی ، با پیوند زدن تکثیر کنید

بذر این گیاهان باید در خاکی که از دو پیمانه خاک بسته بندی شده و دو پیمانه ماسه شکسته و یک پیمانه ذغال خرد شده ترکیب شده باشد . به طریقی که در روش کشت بذر نیز گفته شد کاشته شوند . چنانچه از ساقه برای قلمه زدن استفاده می کنید ، لازم است آنها را به مدت سه الی چهار روز در جای خشکی دو راز آفتاب بگذارید تا شیره ای که از جاهای بریده شده یعنی از سر و یا ته قلمه بیرون زده است ، خشک شود و به اصطلاح محل زخم التیام یابد و سپس در ترکیب ریشه زا کاشته شود

شگفت انگیز ترین روش تکثیر کاکتوس ها و برخی از گیاهان گوشتی به کار گرفتن قابلیت منحصر به فرد آنهاس . یعنی رویانیدن گیاهی بر بالای گیاهی دیگر . تنها در گونه هایی از این تیره امکان پذیر است که با پیوند و جوش خوردن دئوکامکتوس با یکدیگر گیاهی تازه به وجود آید که حتی در طبیعت هم یافت نمیش ود . اساس این پیوند اتصال قسمت ساقه یک گیاه به مقطعی از سیستم ریشه گیاه دیگر است . با یان روش می توان مثلاً بر سر ساقه کاکتوس گوش خرگوشی ، تاجی کوچک و کروی شکل از کاکتوس دیگری رویانید و یا کاکتوس دم موسی را بر بالای ساقه ستونی شکل ، کاکتوس (سرِئوس) جای داد . تنها کاکتوس های اصیل و گوشتی های اُفریبا آمادگی پیوند خوردن دارند ، زیرا در این گونه از گیاهان حلقه هایا درونی که از بافت های رویشی ساخته شده به وضوح قابل تشخیص است . کار این بفات ها رسانیدن مواد غذایی به گیاه است زیرا هنگامی که ساقه این گیاهان برای پیوند زدن قطع می شود ، مجاری حمل غذا به روشنی دیده می شد و بنابراین می توان مجاری دو گیاه را دقیقاً بر هم منطبق ساخت . انطباق دقیق مجاری ، حمل غذ ا رسانیدن آب و غذای لازم را از گیه ریشه درا به قسمت پیوند خورده تضمین می کند

توجه : سطح مقطع های دو گیاه راهنگام پیوند با ملایمت به یکدیگر فشار دهید تا حباب های هوا که باعث خشکی و نفوذ باکتری های فاسد کننده می شوند از بین بروند

برای محم نگاهداشتن گیاه پیوندشده بر روی تنه گیاه اصلیب از کش و یا نخ هایی که در انتهایشان مهرهای آهنی وصل شده است استفاده کنید و یا در زیرر گلدان سر نخ ها رابه هم گره بزنید و از روی گیاه فوقانی آویزان نمایید . پس از جوش خوردن دو گیاه این وزنه ها یاکش ها را بردارید . تا مدتی که پیوند جوش نخورده و پا نگرفته از ریختن آب به این خل خودداری کنید.

گر چه این قبیل گیاهان را در هر فصلیب می توان در محیطی مساعد پیوند زدد ولی بهترین موسم در آپارتمان فصل بهار است ه گیاهان در دوره جنب و جوش و فعالیت به سر می برند . با این روش حتی می توان چند کاکتوس مختلف رابه گیاه واحدی پیوند زد و از ترکیب شکل ها و رنگ های بدیع و جذاب آن لذت برد

روش پیوند زدن کاکتوس ها

برای پیوند زدن ، چندین روش مختلف وجود دارد . ولی روشی را که خودم بدان عمل نموده ام به شما پیشنهاد می کنم

  1. کاکتوس کروی شکل را از گلدان در آورده واندکی از انتهای آن را با ریشه می برم . حاشیه های محل بریده شده را به طرف بالا تراشیده و پخ می زنم و پس از ضد عفونی کردن ، لایه نازکی از سطح آن بریده و دوباره در جای خودش قرا می دهم که محل برش مرطوب بماند
  2. کاکتوس ستونی شکل را انتخاب می کنم تخته ای پهن تر از قطر کاکتوس رادر پشت آن محکم نگاه داشته و با یک ضربه قسمتی ازرأس آن را با همان چاقوی تیز ضدعفونی شده می برم
  3. حاشیه های بالای ستون را به طرف پایین ، طبق تصویر ، بریده و به اصطلاح یخ زده و سپس     لایه ای نازک از نوک کاکتوس را نیز بریده ولایه بریده شده را به خاطر اینکه محل برش مرطوب بماند درجای خود قرار میدهم
  4. لایه ها را از مقطع هر دو گیاه و ته گیاه کروی را به رأس کاکتوس ستونی شکل با کمی فشار     می چسبانم . دفت می کنم که حلقه های مرکزی سطح مقطع ها درست روی هم قرا بگیرند .برای محکم نمودن پیوند بر روی ستون ، دو تکه نخ را به انتهای هر یک مهره های آهنی گره زده شده اند ، از روی گیاه بالای آویزان می کنم . وزن این مهره ها بستگی به بزرگی و کوچکی پیوند دارد . مراقبت می نمایم تا چند روزی که پیوند جوش می خورد از آبیاری خودداری شده و تا مدتی به هیچ وجه آب به محل پیوند خورده ریخته نشود و گیا ه را از تابش مستقیم نور آفتاب دورنگه داشته پس از جوش خوردن پیوند ، مهره های آهنی را بر می دارم
  5. پس از مدتی که از عمل پیوند گذشت ، ممکن است در پایه پیوند پاجوش هایی اطراف تنه یا در سطح خاک گلدان ظاهر شود که باعث کند شدن رشد پیوند گردد. آنها را هم از پایه جدا می کنیم.

 

شما اینجا هستید: Home کاکتوس

عرضه انواع خاک کشاورزی

 

 

مؤسسه کشاورزی جهان کودک دارای نمایندگی رسمی و انحصاری شرکت گراموفلور آلمان در ایران بوده و انواع خاک مرغوب کشاورزی توسط این مؤسسه در سراسر ایران عرضه می گردد.

 

 

مؤسسه کشاورزی جهان کودک واقع در تهران تقاطع خیابان آفریقا و حقانی با کادری مجرب آماده ارائه خدمات و محصولات کشاورزی می باشد.

این مؤسسه  با سالها تجربه کاری در زمینه پرورش گل و گیاهان تزیینی و اجرای فضاهای سبز و ارائه خدمات و محصولات کشاورزی توانسته سهم قابل توجهی را در بازار گل و گیاه به خود اختصاص دهد و با تلاش و درایت فراوان به سوی توسعه و پیشرفت این مجموعه گام بر می دارد.